Het Nederlandse wegennet is grotendeels in de jaren vijftig aangelegd en is daarmee ruim zeventig jaar oud. Sindsdien is het wagenpark ongeveer twintig keer zo groot geworden en zijn de voertuigen zwaarder. Op het netwerk rijdt dagelijks zo'n 330 miljoen kilometer. Minister Karremans erkende eerder dit jaar dat de infrastructuur niet is gebouwd op de huidige vraag, en de directeur-generaal van Rijkswaterstaat, Martin Wijnen, uitte in het staatsrapport van 2025 zijn zorgen.
Als oorzaken worden meer verkeer, klimaatverandering en strengere veiligheidseisen genoemd. Het geld, het personeel en de middelen zijn echter onvoldoende om al het noodzakelijke werk uit te voeren. Rijkswaterstaat verdeelt de reparaties daarom in drie groepen: werk dat nu moet gebeuren, werk dat later kan en werk dat niet haalbaar is. De uitgestelde onderhoudsopgave is gegroeid van ongeveer 1,3 miljard euro in 2021 naar 2,5 miljard euro.
Een kwart van de bruggen heeft inmiddels het einde van de gebruiksduur bereikt. Van de dynamische verkeerssystemen zit 23 procent dicht bij het einde van de levensduur, en 42 procent is die grens al voorbij. Dat die zorgen niet theoretisch zijn, bewijst de instorting van de brug in Genua in 2018, waarbij 43 mensen omkwamen. Die ramp werd toegeschreven aan ontwerpfouten en verwaarloosd onderhoud. Twee jaar geleden stortte ook de Carolabrug in Dresden in; daar wordt waterstofbrosheid van het staal vermoed, en er vielen geen doden.
Naar aanleiding daarvan zijn dertien Nederlandse bruggen uit de jaren vijftig en zestig gecontroleerd op waterstofbrosheid. Tweede-opinieonderzoeken van TNO en de TU Delft en TU Eindhoven concludeerden dat die bruggen voorlopig veilig zijn. Daarnaast zijn er ongeveer honderd tand-nokbruggen gebouwd, waarvan er negentig ontwerpgebreken vertonen. De zeventien slechtste zijn geprioriteerd en voorzien van tijdelijke maatregelen. Zo is het Velperbroek-viaduct aan de A12 beperkt tot voertuigen onder de vijftig ton.
In 2025 moesten meerdere bruggen voor zwaar verkeer worden afgesloten of beperkt, waaronder Roosteren, de Kelperbrug, het Spoolderplein, de Merwedebrug, de Hardenbergerbrug en de Suurhoffbrug. Op de Giessenbruggen in Rotterdam is een rijstrook weggevallen, wat in de spits leidt tot vertragingen van 30 tot 60 minuten. De Markerwaarddijk (N307) is voor zwaar vervoer dicht en die situatie kan jaren duren. Voor de transportsector betekent dit hogere kosten, en de vrachtprijzen zullen waarschijnlijk stijgen.
Het Rijk heeft 18 miljard euro extra vrijgemaakt voor wegen en waterwegen. De Algemene Rekenkamer schat echter dat tot 2038 in totaal 34,5 miljard euro nodig is. Het ministerie vreest dat zonder ingrijpen het aantal bruggen met beperkingen tegen 2030 kan verdubbelen.
11
